Góc nhìn pháp lý từ Luật sư Nguyễn Minh Long – Công ty Luật Dragon

“Vừa đăng ký vay vốn sáng nay, chiều đã có hàng chục cuộc gọi quảng cáo.”

“Mới mua căn hộ, ngay lập tức nhận được hàng loạt tin nhắn chào mời nội thất.”

“Chưa từng cung cấp số điện thoại nhưng liên tục bị gọi mời đầu tư, bảo hiểm, chứng khoán.”

Đây là thực trạng mà rất nhiều người dân đang gặp phải.

Điều đáng lo ngại là thông tin cá nhân của người dùng dường như đang bị thu thập, chia sẻ và mua bán một cách dễ dàng trên môi trường mạng.

Từ số điện thoại, địa chỉ email, thông tin tài khoản ngân hàng cho đến dữ liệu về tài sản, thu nhập, nhu cầu vay vốn hoặc tình trạng hôn nhân đều có thể trở thành “hàng hóa” trong các đường dây mua bán dữ liệu trái phép.

Dữ liệu cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm công nghệ

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long – Giám đốc Công ty Luật Dragon, dữ liệu cá nhân hiện nay được xem là một loại tài sản đặc biệt có giá trị kinh tế rất lớn.

Khi thông tin khách hàng bị rò rỉ hoặc bị mua bán trái phép, hậu quả không chỉ dừng lại ở những cuộc gọi quảng cáo gây phiền nhiễu.

Nghiêm trọng hơn, các đối tượng có thể sử dụng dữ liệu này để:

• Thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
• Mạo danh ngân hàng, cơ quan nhà nước.
• Giả danh người thân để vay tiền.
• Chiếm quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội.
• Tấn công tài khoản ngân hàng và ví điện tử.

Nói cách khác, mỗi dữ liệu cá nhân bị rò rỉ đều có thể trở thành mắt xích trong các vụ lừa đảo công nghệ cao.

Hành vi mua bán dữ liệu cá nhân có vi phạm pháp luật không?

Câu trả lời là có.

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long, việc thu thập, sử dụng, chia sẻ hoặc mua bán dữ liệu cá nhân của người khác khi chưa có sự đồng ý hợp pháp của chủ thể dữ liệu có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, các tổ chức, doanh nghiệp có trách nhiệm bảo mật thông tin khách hàng. Nếu để xảy ra tình trạng rò rỉ dữ liệu hoặc sử dụng thông tin khách hàng sai mục đích, đơn vị vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Trong nhiều trường hợp nghiêm trọng, hành vi mua bán dữ liệu khách hàng có tổ chức, quy mô lớn hoặc nhằm mục đích trục lợi bất chính còn có thể bị xem xét xử lý hình sự theo quy định pháp luật hiện hành.

Vì sao tình trạng spam ngày càng gia tăng?

Một trong những nguyên nhân quan trọng là việc dữ liệu cá nhân bị phát tán qua nhiều kênh khác nhau.

Người dùng thường vô tình để lộ thông tin khi:

• Đăng ký tài khoản trực tuyến.
• Tham gia khảo sát hoặc minigame.
• Mua hàng trên các nền tảng thương mại điện tử.
• Truy cập website không bảo mật.
• Cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Sau khi dữ liệu bị thu thập, chúng có thể bị chia sẻ qua nhiều tầng trung gian và trở thành công cụ cho các hoạt động tiếp thị hoặc lừa đảo.

Người dân cần làm gì để tự bảo vệ mình?

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long, trong bối cảnh các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân ngày càng tinh vi, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin của mình.

Một số nguyên tắc quan trọng bao gồm:

• Hạn chế công khai thông tin cá nhân trên mạng xã hội.
• Không cung cấp dữ liệu cá nhân cho các website hoặc ứng dụng không đáng tin cậy.
• Không chia sẻ mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin tài khoản ngân hàng.
• Kiểm tra kỹ các điều khoản về thu thập và sử dụng dữ liệu trước khi đăng ký dịch vụ.
• Chủ động phản ánh và tố giác các hành vi thu thập, mua bán dữ liệu trái phép.

Kết luận

Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân không chỉ là thông tin riêng tư mà còn là tài sản cần được bảo vệ.

Rò rỉ thông tin khách hàng, mua bán dữ liệu trái phép và spam không đơn thuần là hành vi gây phiền nhiễu mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến nhiều loại tội phạm công nghệ cao.

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long – Công ty Luật Dragon, việc nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường trách nhiệm bảo mật của doanh nghiệp và ý thức tự bảo vệ của người dân chính là giải pháp quan trọng để ngăn chặn tình trạng xâm phạm dữ liệu cá nhân đang ngày càng đáng báo động hiện nay.