Luật sư tại phiên tòa – Bào chữa hình sự và kháng cáo

Giai đoạn điều tra là một trong những giai đoạn quan trọng nhất của vụ án hình sự. Đây là thời điểm cơ quan điều tra tiến hành lấy lời khai, hỏi cung bị can, thu thập tài liệu, vật chứng, xác minh sự việc và làm rõ vai trò của từng người liên quan. Những lời khai và chứng cứ được thu thập trong giai đoạn này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hướng giải quyết vụ án.

Vì vậy, mời luật sư bào chữa ngay từ giai đoạn điều tra là việc cần thiết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội. Luật sư không chỉ tư vấn pháp luật mà còn tham gia các hoạt động tố tụng, kiểm tra chứng cứ, phát hiện vi phạm và thu thập tài liệu có lợi cho người được bào chữa.

Vậy luật sư có quyền gì trong giai đoạn điều tra? Vai trò khi lấy lời khai, hỏi cung bị can ra sao? Luật sư có được tự thu thập chứng cứ gỡ tội không?

1. Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư là một trong những chủ thể có thể tham gia với tư cách người bào chữa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội. Việc luật sư tham gia phải thực hiện thủ tục đăng ký bào chữa theo quy định.

Đối với người bị bắt, người bị tạm giữ, người bị khởi tố với tư cách bị can, luật sư có thể tham gia từ những thời điểm được quy định tại Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự. Vì vậy, người bị buộc tội và gia đình nên chủ động liên hệ luật sư sớm, không nhất thiết phải chờ đến khi kết thúc điều tra hoặc chuyển hồ sơ sang Viện kiểm sát.

Trong giai đoạn điều tra, luật sư thực hiện nhiều công việc quan trọng:

• Nghiên cứu thông tin ban đầu, đánh giá hành vi bị điều tra và các dấu hiệu pháp lý của tội danh.

• Tư vấn quyền, nghĩa vụ của bị can và hướng dẫn cách thực hiện quyền bào chữa.

• Tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung và hoạt động điều tra khác theo quy định.

• Kiểm tra tính hợp pháp của quyết định, biên bản và hoạt động tố tụng.

• Thu thập tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử và lời trình bày có lợi cho người được bào chữa.

• Đề nghị cơ quan điều tra xác minh tình tiết, triệu tập người làm chứng, giám định hoặc giám định lại khi cần thiết.

• Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Mục tiêu của luật sư không phải là cản trở hoạt động điều tra mà là góp phần làm rõ sự thật khách quan, bảo đảm việc điều tra được tiến hành đúng pháp luật và không bỏ sót những tình tiết có lợi cho người bị buộc tội.

2. Vai trò luật sư khi lấy lời khai

Lấy lời khai là hoạt động tố tụng quan trọng nhằm ghi nhận thông tin, diễn biến sự việc và lời trình bày của người tham gia tố tụng. Nội dung lời khai có thể được sử dụng để đối chiếu với các chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án.

Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa có quyền có mặt khi lấy lời khai người bị bắt, người bị tạm giữ. Luật sư cũng có quyền hỏi người được lấy lời khai nếu Điều tra viên hoặc người có thẩm quyền đồng ý; sau khi người có thẩm quyền kết thúc việc lấy lời khai, luật sư có thể hỏi theo quy định.

Khi tham gia hoạt động này, luật sư có thể:

Thứ nhất, theo dõi quá trình lấy lời khai. Luật sư quan sát việc đặt câu hỏi, ghi nhận câu trả lời và cách lập biên bản để kịp thời phát hiện những vấn đề cần làm rõ.

Thứ hai, bảo đảm lời khai phản ánh đúng nội dung trình bày. Nếu biên bản ghi không chính xác, thiếu nội dung hoặc có điểm chưa rõ, luật sư có thể đề nghị ghi nhận ý kiến, yêu cầu sửa chữa, bổ sung theo đúng thủ tục.

Thứ ba, tư vấn quyền và nghĩa vụ của người được bào chữa. Người bị buộc tội có quyền trình bày lời khai, đưa ra chứng cứ, tài liệu, yêu cầu và không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội.

Thứ tư, làm rõ những tình tiết có lợi. Luật sư có thể đặt câu hỏi nhằm làm rõ thời gian, địa điểm, nguyên nhân sự việc, vai trò của từng người và những tình tiết chưa được xác minh đầy đủ.

Việc có luật sư tham gia giúp người bị buộc tội hiểu rõ quyền của mình và hạn chế những sai sót có thể ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án.

3. Luật sư tham gia hỏi cung bị can

Hỏi cung bị can là hoạt động điều tra nhằm làm rõ hành vi bị cho là phạm tội, động cơ, mục đích, vai trò và các tình tiết liên quan. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chứng minh vụ án hình sự.

Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư có quyền có mặt khi hỏi cung bị can và được hỏi bị can nếu Điều tra viên hoặc người có thẩm quyền đồng ý. Sau mỗi lần hỏi cung kết thúc, người bào chữa có thể hỏi bị can theo quy định.

Trong quá trình tham gia hỏi cung, luật sư cần chú ý:

• Theo dõi việc thực hiện đúng trình tự, thủ tục hỏi cung.

• Kiểm tra việc giải thích quyền và nghĩa vụ của bị can.

• Ghi nhận những nội dung cần làm rõ hoặc có mâu thuẫn với tài liệu khác.

• Đề nghị ghi nhận đầy đủ ý kiến, lời trình bày và yêu cầu của bị can.

• Kiến nghị làm rõ dấu hiệu ép cung, mớm cung hoặc vi phạm thủ tục nếu có căn cứ.

• Đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi có căn cứ pháp luật.

Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo trước một thời gian hợp lý về thời gian, địa điểm tiến hành hoạt động tố tụng mà người bào chữa có quyền tham gia. Nếu luật sư đã được thông báo hợp lệ nhưng không có mặt, hoạt động tố tụng vẫn có thể được tiến hành theo quy định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Luật sư cần nghiên cứu kỹ nội dung vụ án trước khi tham gia hỏi cung, tránh đặt câu hỏi thiếu trọng tâm hoặc làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người được bào chữa.

4. Luật sư thu thập và cung cấp chứng cứ gỡ tội

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của luật sư trong giai đoạn điều tra là tìm kiếm, thu thập và cung cấp chứng cứ có lợi cho người bị buộc tội.

Theo Điều 86, Điều 87 và Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự, chứng cứ phải là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục luật định và có thể được xác định từ nhiều nguồn như vật chứng, lời khai, dữ liệu điện tử, kết luận giám định, biên bản tố tụng và tài liệu, đồ vật khác.

Người bào chữa có quyền gặp người được bào chữa, bị hại, người làm chứng và những người biết về vụ án để hỏi, nghe trình bày; đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử liên quan đến việc bào chữa.

Một số loại tài liệu luật sư có thể tập trung thu thập gồm:

• Camera giám sát, hình ảnh, video ghi nhận diễn biến sự việc.

• Tin nhắn, email, dữ liệu điện thoại và dữ liệu điện tử liên quan.

• Tài liệu chứng minh thời gian, địa điểm hoặc sự có mặt của người khác.

• Lời trình bày của nhân chứng và người biết sự việc.

• Hồ sơ bệnh án, kết luận giám định và tài liệu chuyên môn.

• Hợp đồng, hóa đơn, chứng từ, tài liệu giao dịch và các giấy tờ liên quan.

Sau khi thu thập được tài liệu, luật sư cần đánh giá tính xác thực, nguồn gốc và cách thức thu thập. Những gì có thật nhưng không được thu thập theo đúng trình tự, thủ tục luật định có thể không có giá trị pháp lý để giải quyết vụ án.

Luật sư có thể giao nộp chứng cứ, tài liệu, đồ vật cho cơ quan có thẩm quyền để đưa vào hồ sơ vụ án; đồng thời đề nghị kiểm tra, đánh giá hoặc tiến hành giám định bổ sung, giám định lại khi có căn cứ.

Đáng chú ý, sau khi kết thúc điều tra, người bào chữa có quyền đọc, ghi chép và sao chụp những tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để luật sư rà soát chứng cứ buộc tội, chứng cứ gỡ tội và chuẩn bị phương án bào chữa ở giai đoạn tiếp theo.

5. Vì sao nên mời luật sư ngay từ giai đoạn điều tra?

Nếu chỉ tìm luật sư khi vụ án đã kết thúc điều tra, một số hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ và lấy lời khai quan trọng có thể đã diễn ra. Việc tham gia sớm giúp luật sư có điều kiện theo dõi quá trình tố tụng, kịp thời đưa ra yêu cầu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị buộc tội.

Đặc biệt, trong các vụ án có nhiều bị can, chứng cứ phức tạp, lời khai mâu thuẫn hoặc có nguy cơ áp dụng hình phạt nghiêm khắc, việc đánh giá đúng vai trò, mức độ tham gia và các tình tiết giảm nhẹ có ý nghĩa rất lớn.

Gia đình nên chủ động tìm luật sư khi người thân bị khởi tố, triệu tập làm việc hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn để được hướng dẫn kịp thời.

6. Dịch vụ luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra – Công ty Luật Dragon

CÔNG TY LUẬT DRAGON cung cấp dịch vụ luật sư hình sự, tư vấn và bào chữa cho người bị buộc tội trong các giai đoạn tố tụng.

Các dịch vụ gồm:

• Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra.

• Luật sư tham gia lấy lời khai, hỏi cung bị can.

• Luật sư bảo vệ người bị bắt, tạm giữ, tạm giam.

• Thu thập, kiểm tra và cung cấp chứng cứ gỡ tội.

• Tư vấn, soạn thảo đơn khiếu nại và kiến nghị trong tố tụng hình sự.

• Nghiên cứu hồ sơ, xây dựng phương án bào chữa và tham gia tranh tụng tại phiên tòa.

THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT DRAGON

• Giám đốc: Luật sư Nguyễn Minh Long

• Tổng đài: 1900.599.979

• Hotline: 0983.019.109

• Email: dragonlawfirm@gmail.com

• Website: https://www.luatsubaochua.vn

LUẬT SƯ BÀO CHỮA – ĐỒNG HÀNH BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA BẠN!