PHÂN TÍCH CHUYÊN SÂU VỀ “ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG” TRONG TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY

Góc nhìn pháp lý và thực tiễn bào chữa hình sự

Tư vấn bởi Luật sư bào chữa – Công ty Luật Dragon

Trong các vụ án ma túy hiện nay, đặc biệt là các vụ liên quan đến quán karaoke, bar, căn hộ cho thuê, homestay, nhà nghỉ hoặc tụ điểm sử dụng ma túy tập thể, thuật ngữ “đối tượng thụ hưởng” đang trở thành một trong những yếu tố được cơ quan điều tra đặc biệt chú trọng để xác định vai trò đồng phạm, mục đích phạm tội và trách nhiệm hình sự của từng cá nhân liên quan.

Mặc dù Bộ luật Hình sự không quy định trực tiếp thuật ngữ “đối tượng thụ hưởng”, nhưng trong thực tiễn tố tụng, đây lại là căn cứ cực kỳ quan trọng để:

• Phân hóa vai trò trong vụ án;
• Xác định động cơ vụ lợi;
• Đánh giá tính chất tổ chức;
• Mở rộng điều tra đường dây liên quan;
• Xem xét trách nhiệm hình sự của chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý hoặc người hỗ trợ hành vi sử dụng ma túy.

1. KHÁI NIỆM “ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG” TRONG TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG MA TÚY

Theo Điều 255 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017:

“Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Trong thực tiễn xét xử, “đối tượng thụ hưởng” được hiểu là:

Cá nhân hoặc nhóm người được hưởng lợi vật chất, lợi ích tinh thần hoặc lợi ích hành vi từ việc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Lợi ích này có thể bao gồm:

• Tiền bạc;
• Doanh thu dịch vụ;
• Hoa hồng;
• Lợi ích duy trì khách hàng;
• Lợi ích sử dụng ma túy miễn phí;
• Hoặc lợi ích từ việc phục vụ người sử dụng ma túy.

2. ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG TRONG THỰC TIỄN ÁN MA TÚY

A. Người trực tiếp sử dụng ma túy

Đây là nhóm “thụ hưởng trực tiếp”.

Ví dụ:

• Một nhóm khách vào karaoke sử dụng ma túy;
• Một nhóm thuê căn hộ để “bay lắc”;
• Người được cung cấp ma túy để sử dụng.

Trong trường hợp này:

• Họ là người hưởng lợi hành vi tổ chức;
• Nhưng chưa chắc là người tổ chức.

Tuy nhiên:
Nếu có hành vi:

• Góp tiền mua ma túy,
• Chuẩn bị công cụ,
• Rủ rê người khác,
• Điều phối việc sử dụng,

thì hoàn toàn có thể bị xem xét vai trò đồng phạm trong tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

B. Chủ cơ sở kinh doanh – đối tượng hưởng lợi kinh tế

Đây là nhóm thường bị điều tra sâu trong các chuyên án ma túy hiện nay.

Ví dụ:

• Chủ quán karaoke biết khách sử dụng ma túy nhưng vẫn bố trí phòng;
• Chủ bar cung cấp không gian “bay lắc”;
• Nhà nghỉ cho thuê phòng theo giờ để sử dụng ma túy.

Khi đó:
Cơ quan điều tra sẽ làm rõ:

• Có hưởng lợi từ tiền phòng hay không?
• Có chỉ đạo nhân viên phục vụ không?
• Có cung cấp dụng cụ sử dụng ma túy không?
• Có biết rõ hành vi phạm tội diễn ra không?

Nếu có căn cứ:

• Chủ cơ sở có thể bị xác định là “đối tượng thụ hưởng” mang tính vụ lợi;
• Đây là yếu tố rất bất lợi trong quá trình tố tụng hình sự.

C. Người trung gian hưởng lợi

Trong nhiều vụ án:

• Nhân viên phục vụ,
• Quản lý quán,
• Người môi giới,
• Người dẫn khách,

không trực tiếp sử dụng ma túy nhưng:

• Được chia tiền,
• Được hưởng hoa hồng,
• Được trả công theo số lượng khách,

thì vẫn có thể bị xem xét là:

• Người hưởng lợi gián tiếp từ hành vi tổ chức sử dụng ma túy.

Đây là căn cứ để xác định:

• Đồng phạm giúp sức;
• Vai trò tổ chức;
• Tính chất chuyên nghiệp của hành vi phạm tội.

3. Ý NGHĨA PHÁP LÝ CỦA VIỆC XÁC ĐỊNH “ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG”

A. Xác định động cơ vụ lợi

Trong nhiều vụ án:

• “hưởng lợi” là yếu tố phản ánh động cơ phạm tội.

Ví dụ:

• Tổ chức sử dụng ma túy để tăng doanh thu quán bar;
• Giữ khách sử dụng dịch vụ;
• Thu tiền phòng giá cao.

Khi đó:

• Hành vi có tính chất chuyên nghiệp;
• Mức độ nguy hiểm cho xã hội tăng lên đáng kể.

B. Phân hóa vai trò đồng phạm

Trong cùng một vụ án:

• Người sử dụng ma túy;
• Người chuẩn bị địa điểm;
• Người cung cấp ma túy;
• Người thu tiền;
• Người cảnh giới;

đều có thể có vai trò pháp lý khác nhau.

Việc xác định ai là “đối tượng thụ hưởng chính” giúp:

• Phân định chủ mưu,
• Người thực hành,
• Người giúp sức,
• Người liên quan.

C. Mở rộng điều tra

“Đối tượng thụ hưởng” thường là mắt xích quan trọng để:

• Xác định đường dây,
• Xác minh nguồn tiền,
• Truy dòng lợi ích,
• Mở rộng chuyên án.

Đặc biệt trong các vụ:

• Karaoke,
• Lounge,
• Bar,
• Căn hộ cao cấp,
• Tụ điểm giải trí về đêm.

4. NHỮNG TRANH CÃI PHÁP LÝ THƯỜNG GẶP

A. Chỉ cho thuê phòng có bị coi là tổ chức sử dụng ma túy?

Đây là vấn đề rất phổ biến.

Nếu:

• Chủ cơ sở không biết khách sử dụng ma túy,
• Không hỗ trợ,
• Không tạo điều kiện,
• Không hưởng lợi từ việc sử dụng ma túy,thì chưa đủ căn cứ cấu thành tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Ngược lại:
Nếu có căn cứ:

• Biết rõ hành vi,
• Vẫn bố trí phòng,
• Phục vụ công cụ,
• Chỉ đạo nhân viên hỗ trợ, thì nguy cơ truy cứu trách nhiệm hình sự là rất lớn.

B. Người đi cùng có phải đồng phạm không?

Không phải mọi người có mặt tại hiện trường đều là đồng phạm.

Cơ quan tố tụng phải chứng minh:

• Có ý chí cùng thực hiện tội phạm;
• Có hành vi hỗ trợ;
• Có hưởng lợi hoặc tham gia tổ chức.

Đây là điểm cực kỳ quan trọng trong hoạt động bào chữa hình sự.

5. GÓC NHÌN BÀO CHỮA CỦA LUẬT SƯ HÌNH SỰ

Trong thực tiễn tham gia các vụ án ma túy, luật sư bào chữa thường tập trung làm rõ:

✅ Thân chủ có thực sự hưởng lợi không?
✅ Có biết rõ việc sử dụng ma túy hay không?
✅ Có vai trò tổ chức hay chỉ xuất hiện ngẫu nhiên?
✅ Có hành vi chỉ đạo, điều phối hay không?
✅ Có chứng cứ chứng minh động cơ vụ lợi không?

Đây là những yếu tố có thể quyết định:

• Thay đổi tội danh;
• Thay đổi vai trò đồng phạm;
• Giảm nhẹ trách nhiệm hình sự;
• Hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp.

6. KẾT LUẬN

“Đối tượng thụ hưởng” trong tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là một yếu tố đặc biệt quan trọng trong thực tiễn điều tra và xét xử hiện nay.

Việc xác định:

• Ai hưởng lợi,
• Hưởng lợi bằng hình thức nào,
• Hưởng lợi trực tiếp hay gián tiếp,

không chỉ ảnh hưởng đến việc định tội mà còn quyết định mức độ trách nhiệm hình sự của từng cá nhân trong toàn bộ vụ án.

Trong các vụ án ma túy có tính chất phức tạp, việc tham gia của luật sư bào chữa ngay từ giai đoạn đầu là rất cần thiết nhằm:

• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp,
• Đánh giá đúng bản chất hành vi,
• Tránh suy diễn vai trò đồng phạm,
• Và đảm bảo việc áp dụng pháp luật khách quan, đúng quy định.

━━━━━━━━━━━━━━━

⚖️ CÔNG TY LUẬT DRAGON
LUÔN ĐỒNG HÀNH CÙNG QUÝ KHÁCH!

Trụ sở chính: Phòng 08 tầng 09 toà nhà VINACONEX DIAMOND TOWER, số 459C Bạch Mai, phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội.

Văn phòng tại Long Biên: Số 22 ngõ 29 Phố Trạm, phường Long Biên, thành phố Hà Nội

Chi nhánh Hải Phòng: Phòng 5.5 Tòa nhà Khánh Hội, lô 2/3c đường Lê Hồng Phong, phường Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng

☎️ Tổng đài tư vấn: 1900.599.979
Hotline: 0983.019.109
(Luật sư Nguyễn Minh Long – Giám đốc)

Email: dragonlawfirm@gmail.com

Website: www.luatsubaochua.vn
Website: www.congtyluatdragon.com